Wspólnie z Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola zaprosiliśmy Was dziś, w przeddzień Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”, na spotkanie poświęcone książce prof. Rafała Wnuka i dr. Sławomira Poleszaka „Niezłomni czy realiści. Polskie podziemie antykomunistyczne bez patosu”.
Powojenne podziemie antykomunistyczne to jeden z najbardziej spornych i zmitologizowanych tematów najnowszej historii Polski. Jak dziś o nim rozmawiać? Jak oddzielić mity od faktów? I czy da się spojrzeć na ten temat bez patosu?
Na te i wiele innych trudnych pytań odpowiadali nasi goście – prof. Rafał Wnuk i dr Sławomir Poleszak, historycy, badacze dziejów powojennej Polski, autorzy prac poświęconych antykomunistycznemu podziemiu i przemocy politycznej po 1944 roku. W swoich wypowiedziach podkreślali znaczenie rzetelnych badań archiwalnych, konieczność oddzielania faktów od mitów oraz potrzebę prowadzenia spokojnej, opartej na źródłach rozmowie.
Wnuk i Poleszak w 2007 roku byli odpowiedzialni za redakcję monumentalnego wydawnictwa pod tytułem „Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956”. Są autorami wielu książek i artykułów naukowych w wielu wypadkach pionierskich w kontekście badanego przez nich okresu i zjawiska, a książka, o której rozmawialiśmy dzisiaj, w listopadzie ubiegłego roku otrzymała prestiżową Nagrodę Historyczną m. st. Warszawy im. Kazimierza Moczarskiego.
Autorzy książki „Niezłomni czy realiści. Polskie podziemie antykomunistyczne bez patosu” nie stronią w niej od bezpośrednich polemik, piszą o swoich bohaterach z pasją, ale klarownie i precyzyjnie. Demontują mit o „podziemnej wspólnocie”, pokazując rywalizujące lub zwalczające się nurty podziemia. Wyjaśniają też, dlaczego nie zgadzają się na używanie terminu „Żołnierze Wyklęci”.
Rozmowę z badaczami dziejów powojennej Polski poprowadzili Paweł Perdek, dyrektor MDK i Tomasz Polkowski, dyrektor Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola, nie zabrakło więc wielu lokalnych odniesień.
Podczas spotkania dzięki współpracy z Księgarnią na Rogu można było również nabyć ww. książkę „Niezłomni czy realiści?” i zdobyć autograf autorów.
Serdecznie dziękujemy za tak liczną obecność, aktywny udział w rozmowie i momentami zagorzałą dyskusję. To spotkanie było dowodem na to, że poważna refleksja nad historią wciąż jest potrzebna i potrafi łączyć, ale także dzielić różne pokolenia wokół wspólnej troski o pamięć i prawdę. Dzisiejsze wydarzenie pokazało, że historia nie jest czarno-biała, a odpowiedzialne podejście do przeszłości wymaga zarówno empatii, jak i krytycznego spojrzenia.
fot. (KM)
